Werk & vaardigheden

Minder dan het lijkt. In de AI-vaardighedenenquête van Cedefop (2024) is 44% van de werkenden in de EU bang dat ze niet genoeg training krijgen om met AI te werken. Veel mensen die al werken, zijn dus zelf ook nog aan het leren.

Nee, er is een groot leeftijdsverschil. Van de kenniswerkers van 25 tot 34 jaar gebruikt 63% AI vaak of voortdurend. Bij werkenden van 55 tot 64 jaar in praktijkfuncties is dat ongeveer 14%. Dat blijkt uit onderzoek van OpenUp onder 1.575 Nederlandse werkenden (mei 2026).

Ja. Uit de AI-vaardighedenenquête van Cedefop onder werkenden in de EU (2024) blijkt dat vrouwen en oudere werknemers minder vaak AI gebruiken in hun werk. Cedefop adviseert daarom om scholing zo in te richten dat deze verschillen kleiner worden.

Werkervaring blijft gevraagd. Cedefop verwacht dat Nederland tot 2035 minder laag- en middelbaar opgeleide werkenden heeft dan werkgevers nodig hebben. Actuele AI-kennis vervangt die ervaring niet, maar komt erbovenop.

Volgens de meeste Nederlanders niet helemaal. In het onderzoek Belevingen 2025 van het CBS denkt 46% van de volwassenen dat AI het personeelstekort in bepaalde bedrijfstakken kan oplossen, omdat er minder personeel nodig is. Werkgevers zijn nog voorzichtiger: in het werkgeversonderzoek van UWV (najaar 2025) verwacht 19% dat AI personeelstekorten voorkomt of vermindert.

Ruim een kwart wel. In het onderzoek van OpenUp onder 1.575 Nederlandse werkenden (mei 2026) verwacht 27% dat er door AI minder banen komen in hun sector. Bij de overheid (38%) en in media en communicatie (44%) ligt dat hoger.

Ja, veel vaker. In de peiling van Peil.nl (september 2026) verwacht 55% van de laagopgeleide Nederlanders dat AI tot veel minder banen leidt, tegenover 10% van de WO-opgeleiden. In totaal verwacht 62% van de Nederlanders per saldo minder banen door AI.

Vooral banen kost. In het onderzoek van Pew Research Center (2026) denkt 48% van de Nederlanders dat AI de komende 20 jaar tot minder banen leidt. Slechts 5% verwacht meer banen, 24% denkt dat het weinig uitmaakt en 23% weet het niet.

Bijna de helft wel. In het werkgeversonderzoek van UWV onder 3.551 werkgevers (najaar 2025) verwacht 45% dat medewerkers de komende vijf jaar door AI andere vaardigheden nodig hebben. 49% verwacht dat de scholingsbehoefte van medewerkers verandert.

Vaak een mismatch met wat werkgevers vragen. In het onderzoek van UWV en Ruigrok onder ruim 4.200 werkzoekenden (gepubliceerd januari 2026) noemen mensen met een WW-uitkering het vaakst dat ze niet de gevraagde diploma's of certificaten hebben (23%) en niet de gevraagde werkervaring (19%). Voor andere werkzoekenden is de grootste drempel dat ze geen vacatures vinden die bij hun interesses passen (23%).

Voor een deel wel. In het onderzoek Belevingen 2025 van het CBS denkt 41% van de mensen met betaald werk dat AI hun werk deels kan overnemen, en 4% dat AI het helemaal kan overnemen. Van die groep maakt bijna de helft zich daar zorgen over: 8% veel en 40% een beetje. Vrouwen maken zich hierover vaker zorgen dan mannen.